"Als je wilt dat het heden verschilt van het verleden, bestudeer dan het verleden."
Baruch de Spinoza, Joods-Nederlands Filosoof 1632-1677

Actueel

Project Question Filosofie in samenwerking met
Förderverein Erinnerung mit Zukunft e.V.

Voorjaar 2026

„Tinte als Überleben / Inkt als Overleving“ – Herinneren, musiceren, reflecteren

In tijden van vervolging, gevangenschap en onderduiken ontstonden talloze teksten en gedichten die een uniek en persoonlijk inkijkje geven in deze levensomstandigheden. Het zijn waardevolle historische documenten die de dagelijkse realiteit, de gevoelens en de innerlijke strijd van de auteurs weerspiegelen. Dergelijke teksten, geschreven onder extreem moeilijke omstandigheden, zijn ook afkomstig uit de grensregio, bijvoorbeeld van de dwangarbeider Phida Wolff of het ondergedoken Joodse meisje Auguste Nussbaum.

Tijdens dit project klinken deze teksten op muziek gezet – opnieuw of voor het eerst – in dezelfde regio, maar meer dan 80 jaar later.
Het project „Tinte als Überleben / Inkt als Overleving“ is een grensoverschrijdend herinnerings-, cultuur- en educatieproject tussen Nederland en Duitsland. Centraal staat het leven en werk van de Nederlandse dichter Phida Wolff, die tijdens de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeider werd ingezet in meerdere Duitse arbeidskampen in de regio Osnabrück. Zijn 46 kampgedichten vormen een uniek poëtisch dagboek en maken deel uit van een gedeeld Nederlands-Duits historisch erfgoed. Over het leven en werk van Phida Wolff is daarom ook een tentoonstelling te zien.

Programma Inkt als Overleving en andere interessante evenementen in de Euregio:

8 februari – 15.00 uur – Gedenkstätte Augustaschacht, Hasbergen
“Het dossier Georges Schaltenbrand is nog niet gesloten”
met Theresa Sperling, Baruch Chauskin en Ensemble NIHZ

9 februari – 19.30 uur – Kulturhaus NIHZ, Nordhorn
Concert met Joodse muziek door Baruch Chauskin en Ensemble NIHZ
en reizende tentoonstelling Phida Wolff
Reserveren voor dit concert: erinnerungmitzukunft@gmail.com

10 februari – 20.00 uur – Erve Oude Luttikhuis, Hezingen
Concert met Twentse dialectliederen door Bobby Rootveld
en reizende tentoonstelling Phida Wolff
Reserveren voor dit concert: erinnerungmitzukunft@gmail.com

11 februari – 19.00 uur – Kunsthalle, Lingen
Rob Heilbut: Songs from the Holocaust
met Ensemble NIHZ
en reizende tentoonstelling Rob Heilbut

15 februari – 20.00 uur – Synagoge, Haaksbergen
Duo Clariverso uit Italië:
thema’s van Mozart, Rossini, Bizet en Corelli
voor klarinet en fluit
Reserveren voor dit concert: bertzelf29@kpnmail.nl

16 februari – 19.00 uur – Kirchenschiff, Nordhorn
Duo Clariverso uit Italië:
thema’s van Mozart, Rossini, Bizet en Corelli
voor klarinet en fluit
Reserveren voor dit concert: erinnerungmitzukunft@gmail.com

1 maart – 14.30 uur – Synagoge, Enschede
Mefitis Quartet & Duo NIHZ:
thema’s uit opera’s en Jiddische liederen
en reizende tentoonstelling Phida Wolff

2 maart – 19.00 uur – Katholieke Parochiekerk Maria Tenhemelopneming, Neuenhaus
Mefitis Quartet & Duo NIHZ:
thema’s uit opera’s en Jiddische liederen
en reizende tentoonstelling Phida Wolff
Reserveren voor dit concert: erinnerungmitzukunft@gmail.com

DE STICHTING

Stichting Question Filosofie werd in 2002 opgericht door het eerste bestuur i.s.m. Drs Martin Olden (1946). Drs Martin Olden studeerde psychologie en filosofie in Leiden. Hij werkte in de psychiatrie en het onderwijs. Tevens schreef hij twee reisboeken over India (uitgeverij Elmar) en een jeugdroman PsychoThom (uitgeverij Dedoc). Sinds 2023 heeft Stichting Question Filosofie een geheel nieuw bestuur. De wereld verandert momenteel in hoog tempo en Stichting Question Filosofie verandert mee aan de hand van de belangrijke Joods-Nederlandse filosoof Baruch de Spinoza. Zoals Spinoza zei: "Als je wilt dat het heden verschilt van het verleden, bestudeer dan het verleden." En in dat kader organiseert Stichting Question Filosofie heden ten dage culturele activiteiten in de vorm van lezingen, workshops, concerten, tentoonstellingen, voordrachten, bijeenkomsten e.d. met een educatief karakter. De Stichting wil kijken naar het verleden om te leren voor de toekomst. Hierbij ligt, geheel in de lijn van de afkomst van Spinoza, veelal een nadruk op een Joods karakter, een interreligieuze en interculturele inslag en houdt de stichting zich niet alleen bezig met filosofische vraagstukken maar ook met vraagstukken over racisme, antisemitisme, religie en holocaust. Dit alles met een educatieve inslag, in samenwerking met andere organisaties en met een eerlijke, open en verfrissende kijk op het verleden om te leren voor de toekomst. Precies zoals Spinoza ons vroeger al adviseerde

Anchor 1

SERVICES

ACTIVITEITEN

Activiteiten & Bijeenkomsten

Wij organiseren evenementen en bijeenkomsten. Er is altijd sprake van een belangrijke nadruk op cultuur gecombineerd met een educatief karakter.

Herinneringscultuur verbeteren

De herinneringscultuur evolueert voortdurend. Met positieve bijdragen willen wij de herinneringscultuur beter, completer en eigentijdser maken.

Onderzoek

In opdracht van onze vereniging doet een team van deskundigen onderzoek naar muziek die is ontstaan tijdens de Holocaust. Ons team blaast deze muziek nieuw leven in.

PROJECTS