„Vrouwen In Het Verzet“ – Tentoonstellingsopening in Bad Bentheim en begeleidend programma in de Euregio!
Hoe veelzijdig was het verzet van vrouwen tegen het nationaalsocialisme? En waarom zijn hun verhalen tot op de dag van vandaag veel minder bekend dan die van hun mannelijke medestrijders?
Met de reizende tentoonstelling ‘Vrouwen in het verzet’ wil de Stichting Louis Ignatius Gall in samenwerking met de Förderverein Erinnerung mit Zukunft e.V. juist deze vrouwen een zichtbare plaats geven binnen onze herinneringscultuur. In oktober en november 2026 wordt de tentoonstelling verbonden met bijzondere muzikale avonden in de Euregio. Geschiedenis, persoonlijke levensverhalen en muziek uit verschillende culturen en tradities komen daarbij samen.
De aftrap vindt plaats op vrijdag 16 oktober 2026 om 19.00 uur in Treff 10 in Bad Bentheim. Ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling treden Kalyani & Samuel Klemke, Maurizio Di Fulvio & Simona Capozucco en Duo NIHZ & Friends op.
Centraal in de tentoonstelling staan vrouwen die zich op zeer uiteenlopende manieren verzetten tegen het nationaalsocialisme, vervolging en onrecht. Onder hen waren Joodse, islamitische en christelijke vrouwen, maar ook vrouwen met een anarchistische of atheïstische achtergrond. Sommigen namen actief deel aan het verzet, anderen hielpen vervolgden, organiseerden vluchtroutes, verspreidden informatie of verzetten zich op andere manieren tegen het nationaalsocialistische regime.
Dat de geschiedenis van het verzet vaak vooral vanuit het perspectief van mannen wordt verteld, is daarbij geen toeval. De namen en levensverhalen van veel vrouwen zijn veelal uit het collectieve historische geheugen verdwenen of worden tot op de dag van vandaag aanzienlijk minder vaak genoemd. ‘Vrouwen in het verzet’ wil deze leemte niet alleen opvullen, maar vooral laten zien dat ook vrouwen een belangrijke rol speelden in het verzet – vaak onder buitengewone persoonlijke risico’s.
Muziek als verbinding tussen de verhalen
Duo NIHZ leidt de avond in Bad Bentheim en verbindt de verhalen van de vrouwen met muziek en vertellingen. Daarmee ontstaat een directe en bijzondere toegang tot de historische thema’s.
Verschillende muzikale werelden komen hierbij samen. Duo NIHZ & Friends brengt Joodse muziek, klezmer, Jiddische liederen en Arabische muziek. Kalyani & Sam presenteren Indiase muziek. Maurizio Di Fulvio op gitaar en Simona Capozucco op zang brengen muziek uit de twintigste eeuw, met een sterke nadruk op jazz.
De muziek vormt daarbij niet alleen een artistiek kader, maar maakt inhoudelijk deel uit van het programma. Jazz behoorde tot de muziek die door de nationaalsocialisten als zogenaamde ‘entartete Musik’ werd bestempeld en bestreden. Tegelijkertijd was jazz voor veel mensen van die generatie een uitdrukking van vrijheid en openheid voor de wereld.
Jiddische liederen en klezmer vormen een directe verbinding met de Joodse vrouwen die in de tentoonstelling centraal staan. Duo NIHZ & Friends grijpt daarbij bewust terug op de muzikale traditie van het Jiddische theater van de jaren dertig. Arabische en Indiase muziek verbreden het muzikale perspectief en leggen verbindingen met de verschillende culturele achtergronden van de mensen wier verhalen in de context van verzet en vervolging worden verteld.
Zo ontstaat een muzikaal panorama dat net zo veelzijdig is als de vrouwen aan wie de tentoonstelling is gewijd.
Meerdere avonden zijn gepland.
Na de opening in Bad Bentheim wordt de verbinding tussen tentoonstelling, geschiedenis en muziek op meerdere andere locaties voortgezet met meerdere andere musici. Van Operazangeressen en virtuose instrumentalisten tot de voorzanger van de Synagoge Osnabrück.
Herinneren is niet alleen bekijken, maar ook beleven.
Met ‘Vrouwen in het verzet’ wil de Förderverein Erinnerung mit Zukunft e.V. geschiedenis niet uitsluitend aan de hand van teksten en documenten vertellen. De combinatie met muziek biedt een extra ingang: bezoekers zien de verhalen van de vrouwen, horen de muziek van hun tijd of muziek die verbonden is met hun culturele achtergrond en ontmoeten de uitvoerende kunstenaars rechtstreeks.
Juist de verbinding tussen geschiedenis en heden maakt duidelijk dat herinnering niet uitsluitend iets uit het verleden is. De vraag wie zichtbaar wordt, wiens verhalen worden verteld en welke stemmen een plaats krijgen in onze herinneringscultuur, blijft actueel.
Tijdens deze avonden staan daarom vrouwen centraal die veel te lang in de schaduw van de bekende verhalen over het verzet zijn gebleven. Hun levens laten moed, solidariteit en de bereidheid zien om zich – zelfs onder levensgevaarlijke omstandigheden – voor anderen in te zetten.
Het project Vrouwen In Het Verzet wordt mogelijk gemaakt door het Interreg-programma Deutschland-Nederland en zijn programmapartners en wordt medegefinancierd door de Europese Unie (EU).
Toegang: gratis – vrijwillige bijdrage welkom
16. Oktober 2026, 19.00 Uhr – Treff 10, Bad Bentheim
Duo NIHZ & Friends, Maurizio Di Fulvio & Simona Capozucco, Kalyani & Samuel Klemke
17. Oktober 2026, 18.00 Uhr - Ev. Ref. Kirche, Billerbeck Duo NIHZ & Friends, Maurizio Di Fulvio & Simona Capozucco, Kalyani & Samuel Klemke
18. Oktober 2026, 19.00 Uhr – Evangelisch-reformierte Kirche, Neuenhaus
Duo NIHZ & Friends, Maurizio Di Fulvio & Simona Capozucco
21. Oktober 2026, 19.00 Uhr – Evangelisch-reformierte Kirche, Emlichheim
Duo NIHZ & Friends, Trio Mefitis
22. Oktober 2026, 19.30 Uhr – Alte Kirche am Markt, Nordhorn
Duo NIHZ & Friends, Trio Mefitis
26. Oktober 2026, 19.00 Uhr – Kirchenschiff Nordhorn, Burgstraße 10
Duo Maddonni & Duo NIHZ & Friends
27. Oktober 2026, 8.00 Uhr - Franziskusgymnasium, Lingen
Duo NIHZ & Friends
27. Oktober 2026, 19.00 Uhr – Altes Rathaus Neuenhaus, Hauptstraße 24
Duo Maddonni & Duo NIHZ & Friends
28. Oktober 2026, 19.00 Uhr – Evangelisch-reformierte Kirche Brandlecht, Kirchweg 6
Donato D’Antonio & Duo NIHZ & Friends
30. Oktober 2026, 8.00 Uhr - Gesamtschule Emsland
Duo NIHZ & Friends
4. November 2026 - 19.00 Uhr - Melle Duo NIHZ & Baruch Chauskin
9. November 2026 - 20.00 Uhr - Synagoge Coevorden Duo NIHZ & Friends
11. November 2026 - 20.00 Uhr - Erve Oude Luttikhuis, Hezingen Duo NIHZ & Friends
12. November 2026 - 20.00 Uhr - Synagoge Haaksbergen Duo NIHZ & Friends
